ఫ్రెంచ్ విప్లవం లో అసూయతో నేరం మోపబడి ఉరిశిక్ష పాలైన దేశభక్తురాలు ,నాటకరచయిత్రి ఒలింపీ డీ గౌజెస్(వ్యాసం)- గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ 

ఫ్రెంచ్ నాటక రచయిత్రి ,మహిళా హక్కుల ఉద్యమ నాయకురాలు మేరీ గౌజ్ 7-5-1748 ఫ్రాన్స్ లోని ఆగ్నేయభాగ౦ లోని మౌంటాబాన్ కర్సిలో జన్మించింది ,తల్లి అన్నే బూర్జువా కుటుంబానికి చెందింది .తండ్రి పియర్రీ గౌజ్ లేక జీన్ జాక్వెస్ లేఫ్రాంక్ మార్కస్ డీపాంపేన్ అయి ఉండవచ్చు .పామ్పెన్ కుటుంబాలకు గౌజ్ కుటుంబాలకు అనాదిగా మంచి సంబంధాలున్నాయి .1712లో పుట్టిన అన్నే కు జీన్ జాక్వెస్ లెఫ్రాంక్ గార్డియన్. అన్నే గౌజ్ ఒక బుచర్ అయిన పియర్రే గౌజ్ ను పెళ్ళాడింది .ఈ దంపతులకు ఒక కొడుకుతో పాటు మేరీ ,మరో కూతురు పుట్టారు .

తనకున్న ఆస్తి తో కూతురును చదివించింది తల్లి ..ఆమె మొదటి భాష ప్రాంతీయమైన ‘’ఒక్కేసిటన్’’.మేరీ వివాహం 24-10-1765న లూయిస్ ఏవ్స్ ఆబ్రి అనే కార్టేరర్ తో ఆమెకు ఇష్టం లేకుండానే జరిగింది .పాక్షిక జీవిత చరిత్రగా ఆమె రాసుకొన్న దానిలో ఆ పెళ్లిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది ‘’అతడికి చదువు లేదు ఆస్తిలేదు ‘’అన్నది. కాని తనకు సంక్రమించిన అమితమైన సంపద వలన భర్త పాత ఉద్యోగం వదిలేసి కొత్త వ్యాపారం సాగించాడు .1976 ఆగస్ట్ 29న వీరికి ఒక కొడుకుపుట్టాడు .అకస్మాత్తుగా నవంబర్ లో టార్న్ నదికి విపరీతమైన వరదలు వచ్చి భర్త లూయిస్ చనిపోయాడు .మళ్ళీ ఆమె పెళ్లి చేసుకోలేదు .వివాహ వ్యవస్థను ‘’విశ్వాస ,ప్రేమలకు సమాధి ‘’అన్నదామె .

1770లో మేరీ అబ్రి తానే పెట్టుకొన్న ఒలింపి డీ గౌజ్ పేరుతొ తనకొడుకుతో సహా పారిస్ లో ఉన్న సోదరి దగ్గరకు వెళ్ళింది .అక్కడ సంపన్నుడైన జాక్వెస్ బీట్రిక్స్ తో పరిచయమై ,అతడు పెళ్లి చేసుకోవటానికి సిద్ధపడినా తిరస్కరించింది .ఫ్రెంచ్ విప్లవకాలం లో అతని వెంటే నడిచింది .అతని సహకారం తో ఒక దియేటర్ కంపెని స్థాపించింది .పారిస్ లోని కళాత్మక ,ఫిలసాఫికల్ సంస్థలను తరచూ గా సందర్శిస్తూ ,అక్కడ లా హార్పర్ ,,మెర్సి ,చాంఫర్ట్ లతోనే కాకుండా రాజకీయం గా ఎదుగుతున్న బ్రిస్సార్ట్ ,కండార్సేట్ లతో మంచి పరిచయంసాధించింది .మేడం డీ మొన్టేస్సాన్,కంటేస్సీ డీ బ్యూహార్నెస్ సెలూన్లు ఆమెను గౌరవంగా ఆహ్వానించేవి .అక్కడ మాసోనిక్ లాడ్జేస్ తో కలిసి పని చేసింది .

పారిస్ లో ఆమె రచయిత్రి గా జీవితం ప్రారంభించి,1784లో ఒకనవల రాసి ప్రచురించింది .తర్వాత దృష్టి నాటక రచన పైకి మళ్ళింది . తక్కువ స్థాయిలో లోపుట్టినా తనను తాను పారిస్ సమాజం లో నిలబడటానికి తీర్చి దిద్దుకొని, అందరికి ఆత్మీయురాలైంది .అక్కడి సిటిజన్ పత్రికలో మహిళా విభాగానికి ఉత్తరాలు రాస్తూ అందరినీ ఆకర్షించింది .రివల్యూషన్ కు ముందు ఫ్రాన్స్ లో పౌరులు లేరు .రాజులకు రచయితలు తోడుగా ఉండేవారు .కానీ రివల్యూషన్ కాలం లో అక్కడ సిటిజన్లు మాత్రమె ఉన్నారు.1792అక్టోబర్ లో మేడం ,మేడమోసేరీ లకు బదులుగా సిటిజన్స్ అనేపదాన్ని వాడాలని కన్వెన్షన్ డిక్లర్ చేసింది .

1788లో డీ గౌజేస్ రిఫ్లెక్షన్స్ ‘’అనే రచనలో ఫ్రెంచ్ కాలనీలలో ఉన్న బానిసలకు ఊరట కలిగించాలని డిమాండ్ చేసింది .ఫ్రాన్స్ లోని ఆటోక్రాటికి సార్వభౌమత్వానికి ,బానిసల వ్యవస్థకు మధ్య సంధానకర్తగా ఆమె పని చేసింది .’’మనుషులు ఎక్కడున్నా సమానులే .నిజాయితీ ఉన్న రాజులు బానిసలను కోరరు .వారికి తెలుసు బానిసలు అణగి మణగి ఉండే ప్రజలని ‘’అనే భావాలతో ఆమె ‘’ఎస్కవేజ్ డెస్ నారిస్ ‘’అనే నాటకం రాసి 1785లో కామెడీ ఫ్రా౦కైస్’’అనే దియేటర్ లో ప్రదర్శి౦చి౦ది. ఫ్రెంచ్ కాలనీలలోని బానిసత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న ఆమెకు బెదిరింపులు ఒత్తిళ్ళు చాలావచ్చాయి .అలాగే నాటకాలలో స్త్రీలకు సరైన స్థానం ఇవ్వటానికి వ్యతిరేకి౦చేవారిపైనా ఆమె విరుచుకు పడింది .ఆమె ధైర్య సాహసాలకు స్త్రీ పక్షపాతానికి అబ్రహాం జోసెఫ్ అనే ప్రముఖుడు ‘’మేరీ లాంటి స్త్రీలు రేజర్ బ్లేడులను కానుకగా ఇస్తూ తమ సెక్స్ ను చార్మింగ్ గా ఉంచుకొంటారు .ప్రతి స్త్రీ రచయిత్రీ తమ ప్రతిభ ఏమిటో “” తెలుసుకోకుండా మిడిసిపడుతున్నారు ‘’అని నిప్పులు కక్కాడు .దీనికి ప్రతి చార్యగా గౌజేస్ ‘’ “I’m determined to be a success, and I’ll do it in spite of my enemies’’అని ఘాటుగా సమాధానం చెప్పింది .బానిస వ్యాపారం చేసే కంపెనీ ప్రెస్ కాన్ఫరెన్స్ పెట్టి ఆమె నాటకాన్ని నిషేధించాలని డిమాండ్ చేసింది ఆమె కోర్టులో వేసి నాటకం ఆడే హక్కు సాధించింది .కానీ మూడే మూడు ప్రదర్శనల తర్వాత ప్రేక్షకులుగా బానిసవ్యాపరులు వచ్చి ఇకిలి౦పులు సకిలి౦పులుఅల్లర్లు ఆగడాలు చేయటం తోప్రదర్శన ఆగిపోయింది .

మానవ హక్కుల పరిరక్షుకురాలైన ఆమె ఫ్రెంచ్ విప్లవాన్నిసంతోషంగా ఆశావహంగా మనస్పూర్తిగాసమర్ది౦చి౦ది .కానీ సమాన హక్కులు ఇవ్వనందుకు తీవ్ర నిరాశ చెందింది .1791లో ఆమె ‘’సొసైటీ ఆఫ్ ది ఫ్రెండ్స్ ఆఫ్ ట్రూత్ ‘’లో పని చేసింది .దీనినే సోషల్ క్లబ్ అనేవారు .దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం స్త్రీలకూ సమాన రాజకీయ న్యాయ హక్కులకు కృషి చేయటమే .ఇందులోని సభ్యులు ఒక్కోసారి స్త్రీ హక్కు ఉద్యమనాయకురాలు సోఫీ డీ కాండోర్సెట్ ఇంట్లో సమావేశామయేవారు 1791లో ‘’డిక్లరేషన్ ఆఫ్ ది రైట్స్ ఆఫ్ మాన్ అండ్ ది సిటిజెన్స్ ‘’డిక్లరేషన్ వెలువడిన తర్వాత ఆమె ‘’డిక్లరేషన్ ఆఫ్ ది రైట్స్ ఆఫ్ వుమన్ అండ్ ఆఫ్ ది ఫ్రెంచ్ సిటిజన్స్ ‘’అనే కరపత్రం రాసి వెలువరించింది .దీనిలో ఆమె మొట్టమొదటిసారిగా తన ప్రసిద్ధ స్టేట్ మెంట్ “A woman has the right to mount the scaffold. She must possess equally the right to mount the speaker’s platform.” అనే వాక్యాన్ని పొందుపరచింది .దీనితర్వాత ‘’సోషల్ కాంట్రాక్ట్ ‘’ను ప్రముఖ ప్రజాస్వామ్యవాది జీన్ జాక్వెస్ రూసో రాసిన జెండర్ ఈక్వాలిటి కిఅనుబంధంగా రాసింది .

1790 ,91లలో ఫ్రెంచ్ డెమింగ్ లోని ఫ్రెంచ్ కాలనీల బానిసలు ప్రభుత్వం తెచ్చిన డిక్లరేషన్ కు వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేశారు .మేరీకి హింసాయుత తిరుగుబాటు ఇష్టం లేదు .ఆవిషయం తెలియజేస్తూ బానిసలు స్వేచ్చాపౌరులు. బానిసల కష్టాలు గుర్తించి న్యాయం చేయాలని విజ్ఞప్తి చేసింది .పారిస్ మేయర్ ఆమె అక్కడ జాతి వ్యతిరేకత ప్రోత్సహిస్తోందని ఆరోపించాడు . ఆమె నాటకం 1792 డిసెంబర్ లోప్రదర్శించినపుడు దౌర్జన్యం చెలరేగింది .

21-1-1793న జరిగిన ఫ్రాన్స్ 16వ లూయీ శిరచ్చేదాన్ని మేరీ వ్యతిరేకించింది . కారణం ఆమె రాజ్యాంగ మొనార్కిని కోరింది . ఉరితీతవగైరాలను తప్పుబట్టింది .ఇది చాలామంది హార్డ్ లైన్ రిపబ్లికన్ లకు నచ్చలేదు .19వ శతాబ్ది చరిత్రకారుడు జూల్స్ మైఖేలేట్ కూడా రివల్యూషన్ కు క్షమాపణ చెప్పాడు .అతడు స్త్రీలు రాజకీయం లోకి రాకూడదు అనే అభిప్రాయం ఉన్నవాడు .16లూయీ కేసు విచారణ సమయం లో ఆమె నేషనల్ అసెంబ్లీ కి లేఖరాసి అందులో తాను ఆయనను సమర్ధిస్తున్నట్లు తెలిపింది .రాజును తప్పుమార్గం లో నడిపించారానీ అతడు మంచిమనిషి అనీ అతడిని బహిష్కరించాలికాని ఎక్సిక్యూట్ చేయరాదని చెప్పింది.

ఫ్రెంచ్ రివల్యూషన్ తీవ్రమైన కొద్దీ గౌజేస్ విమర్శలుకూడా మరీ తీవ్రమయ్యాయి .1793జూన్ 2న మౌంటెన్ యార్డ్ ఫాక్షన్ గ్రూప్ కు చెందిన జాకోబిన్లు ప్రముఖ జిరోన్డిన్స్ ను అరెస్ట్ చేయసాగారు .అక్టోబర్ లో వారికి గుల్లెషిన్ మెషీన్ కు బలి చేశారు .చివరికి మేరీ రాసిన ‘’ది త్రీ అర్న్స్ఆఫ్ ది సాల్వేషన్ ఆఫ్ ది ఫాదర్ లాండ్ బై యాన్ ఏరీయల్ ట్రావెలర్ ‘’అనే 1973లో ఆమె రాసిన కరపత్రం రివల్యూషనర్లు తీవ్ర అధిక్షేపంగా అనిపించి అరెస్ట్ చేశారు .ఆమె వెలువరచిన కరపత్రం లో 1-స్థిరమైన ప్రభుత్వం ,2-యునిటరి రిపబ్లిక్ 3-ఫెడరలిస్ట్ ప్రభుత్వం లేకా రాజ్యాంగ రాచరిక లలో ఏదో ఒక దాన్ని ప్రజలు ఎంచుకోవటానికి ప్లెబిసైట్ అంటే ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ జరపాలని కోరింది .విప్లవవాదుల సిద్ధాంతం ప్రకారం మొనార్కీ ని కోరే పుస్తకం కాని పాంఫ్లెట్ కాని తీవ్ర నేరంగా .

అరెస్ట్ చేశాక సాక్షాదారాలకోసం ఆమె ఇల్లంతా గాలించారు .ఇంట్లో ఏమీ దొరకలేదు అప్పుడు ఆమె స్వయంగా కమీషనర్లను తన స్టోర్ హౌస్ కి తీసుకు వెళ్ళింది .అక్కడ ఆమె అముద్రిత నాటకం ‘’ఫ్రాన్స్ ప్రిజర్వేడ్ ఆర్ ది టిరంట్ డీ త్రోన్డ్’’దొరికింది వారికి .అందులో మొదటి అంకం మాత్రమె ఉంది .మేరీ యాంటోనేట్ డిఫెన్స్ వ్యూహాలు పన్నుతూ ,కూలిపోతున్న రాచరికాన్నినిలబెట్టటానికి సమర్ధిస్తూ విప్లవ సైన్యం తో గౌజేస్ తో ఘర్షణ కొనసాగిస్తోంది .అనే విషయం ఉంది .దీన్నే సాక్ష్యంగా తీసుకొన్నారు .కాని ఆమె ఎప్పుడూ రివల్యూషన్ నే సమర్ధించింది .మూడు నెలలు జైలులో గడిపింది. జడ్జి ఆమె తరఫున వాదించే లాయర్ ను పెట్టుకోవటానికి తిరస్కరించాడు .తన కేసు తానె వాదించుకొన్నది ధైర్యంగా .ఆమెస్నేహితులు ఆమె రాసిన రెండు రచనలు ‘ఒలిమ్పీడీ గౌజేస్ యట్ ది రివల్యూషనరి ట్రిబ్యునల్ ;;,ఎ ఫిమేల్ పేట్రి యట్ పెర్సిక్యూటేడ్’’ముద్రించారు .వీటిలో టెర్రరిజాన్ని ఆమె వ్యతిరేకించింది

అంతకు ముందే తనకొడుకు పియర్రీఆబ్రి కి వైస్ జనరల్ పోస్ట్ ను 1500 లివ్రేస్ దనం తో కొనిపెట్టింది .ఈమె అరెస్ట్ అయ్యాక ఆఉద్యోగం ఊడ గొట్టారు 2-11-1793న ఆమె కొడుక్కి ఉత్తరం రాస్తూ ‘’నాన్నా !నేను చనిపోతాను .నా దేశం కోసం నా ప్రజలకోసం .రిపబ్లికనిజం అనే ప్రత్యెక ముసుగు దరించి నా శత్రువులు .నాకు అడ్డు గోడ కట్టారు ‘’అని తెలిపింది .3-11-17న రివల్యూషనరి ట్రిబ్యునల్ ఆమెకు దేశద్రోహ౦ రాచరిక వ్యవస్థ ను మళ్ళీ ఆహ్వానించటం అనే నేరాలు మోపి మరణ శిక్ష విధించింది .గులషిన్ మెషీన్ పై ఆమె ఉరిశిక్ష అమలు చేశారు .ఆమె మొత్తం మీద 15నాటకాలు రాసింది .అందులో –జామోర్ అండ్ మీర్జా ,ది అనె క్స్పేక్టేడ్ మారేజ్ ఆఫ్ చేర్నుబిన్ ,ది జేనరాస్ మాన్ ,ది కరేక్టెడ్ ఫిలాసఫర్ ,ది బ్లాక్ మార్కెట్ ,దిడేమొక్రట్స్ అండ్ ది అరిస్టోక్రాట్స్,దికాన్వెంట్,ఫ్రాన్స్ సేవ్డ్ ఆర్ ది డీత్రోండ్ టిరంట్,ది ఎంట్రన్స్ ఆఫ్ డుమోర్టేజ్ ఇన్ బ్రస్సెల్స్ ఉన్నాయి . ఆమె జీవించి ఉండగా సెలెబ్రిటి అయినా గొప్ప నాటకరచయిత్రిగా పేరు పొందినా ,దేశం కోసం ప్రాణత్యాగం చేసినా ,ఆమె మరణించాక జనం ఆమెను మర్చిపోయారు .ఆమె దైవోప హతురాలైన దేశ భక్తురాలు .

1980లో ఆమె జీవితం పై ఆలివర్ బ్లాంక్ పుస్తకం రాసిన తరవాత మళ్ళీ వెలుగులోకి వచ్చింది. 4-3-2004న పారిస్ లోని ఋ బెర్జేర్ చారియాట్ ,మరియు ఫ్ర్నాచి కాంప్టేలకు ‘’ప్లేస్ ఆఫ్ పా౦పె డి గౌజేస్ ‘’అని గౌరవంగా నామకరణం చేశారు .ఆమె పేరున చాలా వీధులు ఆ తర్వాత వెలిశాయి .

– గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్ 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

వ్యాసాలు, , , Permalink

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

(కీబోర్డు మ్యాపింగ్ చూపించండి తొలగించండి)


a

aa

i

ee

u

oo

R

Ru

~l

~lu

e

E

ai

o

O

au
అం
M
అః
@H
అఁ
@M

@2

k

kh

g

gh

~m

ch

Ch

j

jh

~n

T

Th

D

Dh

N

t

th

d

dh

n

p

ph

b

bh

m

y

r

l

v
 

S

sh

s
   
h

L
క్ష
ksh

~r
 

తెలుగులో వ్యాఖ్యలు రాయగలిగే సౌకర్యం ఈమాట సౌజన్యంతో