పర్యావరణ పరిరక్షకురాలు,’’దిగాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ ధింగ్స్’’ నవలా రచయిత్రి – అరుంధతీ రాయ్ -(వ్యాసం)-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్.

జననం – విద్య –  వివాహం:

మేఘాలయ రాష్ట్రం షిల్లాంగ్ లో అరుంధతీ రాయ్ 24-11-1961న కేరళకు చెందిన మలయాళీ సిరియన్ క్రిష్టియన్,మహిళా హక్కుల కార్యకర్త అయిన మేరీ రాయ్ ,కలకత్తా లోని బెంగాలీ హిందూ టీ ప్లాంటేషన్ మేనేజర్ రాజీబ్ రాయ్ దంపతులకు కలకత్తా లో జన్మించింది. అరుంధతికి రెండేళ్ళ వయసులోనే ,ఆమె తల్లి భర్తనుంచి విడాకులు పొంది ,కేరళకు అరుంధతి, ఆమె తమ్ముడు తో చేరింది .కొంతకాలం తమిళనాడులోని ఊటీలో అమ్మమ్మ,తాత గారింట్లో ఆకుటుంబం ఉన్నది . అరుంధతికి అయిదవఏడు వచ్చేసరికి కుటుంబం మళ్ళీ కేరళ చేరింది ఆమె తల్లి అక్కడ ఒక స్కూల్ స్థాపించింది .

కొట్టాయం లోని కార్పస్ క్రిష్టి స్కూల్ లో అరుంధతి చేరి చదివి ,తర్వాత తమిళనాడు నీలగిరి జిల్లా లోని లవ్ డెల్ లో ఉన్న లారెన్స్ స్కూల్ లో చేరి చదివి ,ఆతర్వాత ఢిల్లీ లోని స్కూల్ ఆఫ్ ప్లానింగ్ అండ్ ఆర్కిటెక్చర్ లో ఆర్కి టెక్చర్ చదివింది .అప్పుడే డా గేరార్డ్ కున్హా అనే ఆర్కిటెక్ట్ తో పరిచయమై ,1979లో అతడిని పెళ్ళాడి, దంపతులు ఢిల్లీ లో కాపురం పెట్టారు .తర్వాత గోవాకు మారి 1982 విడాకులు తీసుకొని విడిపోయింది .

ఉద్యోగాలు –సినిమా నటన రచన:

అరుంధతి రాయ్ మళ్ళీ ఢిల్లీ చేరి ,’’నేషనల్ ఇంష్టి ట్యూట్ ఆఫ్ అర్బన్ ఎఫైర్స్’’ లో ఉద్యోగం పొందింది .1984లో ఫిలిం నిర్మాత ప్రదీప్ క్రిషన్ నిర్మిస్తున్నఅవార్డ్ సినిమా ‘’మాసీ సాహిబ్ ‘’సినిమాలో మేకల కాపరి గా నటించి పేరుపొందింది .తర్వాత ఇద్దరూ పెళ్లి చేసుకొన్నారు .ఇద్దరూ కలిసి భారత దేశ స్వాతంత్రోద్యమం పై టెలివిజన్ సిరీస్ తో పాటు అన్నే ,ఎలెక్ట్రిక్ మూన్ అనే రెండు సినిమాలు తీశారు . ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ ధింగ్స్ నవల

సినిమా ప్రపంచం నచ్చక ,అరుంధతి రాయ్ అనేక విషయాలపై దృష్టి పెట్టింది .ఏరోబిక్ వ్యాయామ క్లాసులు నడిపింది .ప్రస్తుతం భర్తతో విడిపోయి వేరుగా ఉంటున్నా ,దాంపత్యం కొనసాగుతోంది .1997లో అరుంధతి రాయ్ ‘’ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ ధింగ్స్ ‘’నవలరాసి అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి ,ఆర్ధికంగా సుస్థిర స్థానం పొందింది .ప్రముఖ మీడియా పర్సనాలిటి,NDTV మీడియా గ్రూప్ హెడ్ అయిన ప్రణయ్ రాయ్ కి అరుంధతి రాయ్ కజిన్ . ఢిల్లీ లోనే ఉంటోంది .

1992లో మొదలుపెట్టి నాలుగేళ్ళు రాసి 1996లో అరుంధతి తన మొదటి నవల ‘’ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ ధింగ్స్ ‘’(చిల్లర దేవుళ్ళు )పూర్తి చేసింది .1997లో దీనికి ‘’బుకర్ ప్రైజ్’’ వచ్చి ,’’ది న్యూయార్క్ టైమ్స్ నోటబుల్ బుక్స్ ఆఫ్ ది యియర్ ‘’గా పేర్కొనబడింది .ఇండిపెండెంట్ ఫిక్షన్ లో నాల్గవ స్థానం సాధించింది .దీనికి అర్ధ మిలియన్ పౌండ్ల అడ్వాన్స్ పొంది ,ఆర్ధికంగా బలపడింది రాయ్ .మే నెలలో విడుదలైన ఆనవల జూన్ చివరికి 18దేశాలలో అమ్ముడైపోయి ఆశ్చర్యం కలిగించింది .డి న్యూయార్క్ టైమ్స్ వంటి ప్రసిద్ధ అమెరికన్ పత్రికలూ ఆ నవలగురించి ‘’మిరుమిట్లు గొల్పే మొదటి నవల ‘’,’’అసాధారణ నవల ‘’అంటూ రాసి బ్రహ్మ రధం పట్టాయి . at once so morally strenuous and so imaginatively supple”[19]) and the Los Angeles Times (“a novel of poignancy and considerable sweep”[20]), and in Canadian publications such as the Toronto star’’ a lush, magical novel”

1997లో వచ్చిన అయిదు గోప్పనవలలో ఇదొకటి అన్నది ‘’టైమ్స్ పత్రిక ‘’ యికే నయనార్ వంటి భారతీయ విమర్శకులు అందులో సెక్స్ ను దట్టంగా దట్టించింది ‘’అని అవహేళన చేశారు .

టివి ,సినిమా:

అంతకు ముందు అరుంధతి టివి ,సినిమాలలో పని చేసింది .’’ఇన్ విచ్ అన్నీ గివ్స్ ఇట్ దోజ్ వన్స్’’అనే తన ఆర్కిటెక్చర్ స్టూడెంట్ జీవితానుభవాలు సినిమాకు,1889లో ,తర్వాత 1992లో తీసిన ‘’ఎలెక్ట్రానిక్ మూన్’’ సినిమాకు స్క్రీన్ ప్లే రాసింది ,నటించింది కూడా .ఈ రెండిటి దర్శకుడు ఆమె భర్త ప్రదీప్ క్రిషన్ .1989లో ఆమె మొదటి సినిమాకు ‘’నేషనల్ బెస్ట్ స్క్రీన్ ప్లే అవార్డ్ ‘’‘’అందుకొన్నది.

ఈ నవలా విజయంతో అరుంధతికి టివి సీరియల్స్ తీసే అవకాశం వెతుక్కుంటూ రాగా ‘’ది బన్యన్ ట్రీ’’తీసింది తర్వాత ‘’డామేజ్ ‘’అనే డాక్యుమెంటరి తీసింది.’’ది మినిష్ట్రి ఆఫ్ అత్మోస్ట్ హాపినెస్ ‘’నవల రాసి, 2017’’మాన్ బుకర్ ప్రైజ్ ‘’పొందింది. సమకాలీన రాజకీయాలు ,సంస్కృతులు, గిరిజన సంస్కృతీలపై అనేక వ్యాసాలూ రాసింది .ఇవన్నీ కలిపి ‘’మై సెడిషియస్ హార్ట్ ‘’పుస్తకంగా పెంగ్విన్ ప్రచురించింది .

విమర్శకురాలు:

1994లో శేఖర్ కపూర్ చంబల్ రాణి పూలన్ దేవి జీవితం పై తీసిన ‘’బాండిట్ క్వీన్ ‘’ సినిమాను విమర్శించటం తో అరుంధతి రాయ్ అందరి దృష్టి ఆకర్షించింది. ఈ విమర్శ వ్యాసానికి ఆమె పెట్టిన పేరు ‘’ది గ్రేట్ ఇండియన్ రేప్ ట్రిక్ ‘’. బ్రతికి ఉండగానే పూలన్ దేవి అనుమతి తీసుకోకుండా, ఆమె పై రేప్ దృశ్యాలు తీయటాన్ని అరుంధతి -పూలన్ దేవి హక్కుల ఉల్లంఘనగా పేర్కొంది. పూలన్ దేవి జీవితాన్ని , దాని అర్ధాన్ని పెద్ద తప్పుగా చూపించి, ఆమెను ఎక్స్ ప్లాయిట్ చేయటం గొప్ప నేరమే అని శేఖర్ కపూర్ పై అభియోగం మోపింది రాయ్.

మానవహక్కుల ,పర్యావరణ ఉద్యమ నాయకురాలు:

అరుంధతీ రాయ్ ప్రపంచీకరణకు నిరసనగా ఉద్యమించింది .అమెరికా విదేశా౦గ విధానం ,భారత్అణ్వాయుధాల ఉత్పత్తి ,పారిశ్రామీకరణ వగైరా విషయాలను వ్యతిరేకించింది .2001లో భారత పార్లమెంట్ పై ఉగ్రవాదుల దాడిని నిరసించి ,పోలీసుల అత్యుత్సాహాన్ని,అసత్య ఎన్కౌంటర్లను ఎండగట్టింది.2008లో శ్రీనగర్ లో జరిగిన భారీ ప్రదర్శన గురించి స్పందిస్తూ ‘’కాశ్మీరీలకు విడిపొటమేకావాలి కానీ ,కలిసి ఉండటానికి కాదు’’అని చెప్పింది. దీన్ని బిజెపి ,కాంగ్రెస్ లు తప్పుపట్టాయి .

గుజరాత్ లోని సర్దార్ సరోవర్ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణాన్ని మేధాపాట్కర్ తోపాటు అరుంధతి కూడా వ్యతిరేకించింది .ఆఫ్ఘనిస్తాన్ పై అమెరికా దాడిని నిరసించింది .2008లో బొంబాయి దాడి ,శ్రీలంకలో తమిళులపై దమనకాండను వ్యతిరేకించింది .నక్సలైట్ల మావోయిస్ట్ ల తిరుగుబాటు దారులపై కాల్పులను వారిపై యుద్ధంగా నిరసించింది .2011లో అన్నా హజారే అవినీతికి వ్యతిరేక ఉద్యమం ప్రారంభించినప్పుడు రాయ్ ‘’ప్రైవేట్ సెక్టార్ లో కరప్షన్ గుర్తుకు రాలేదా మీకు “”?అని ఆక్షేపించింది

ప్రధాని పదవికి మోడీ అభ్యర్ధిత్వాన్ని వ్యతిరేకించటం:

2013లో ప్రధాని పదవికి నరేంద్ర మోడీ అభ్యర్ధిత్వాన్ని అరుంధతి రాయ్ ‘’నేషనల్ ట్రాజెడీ’’ అంటూ he was the “most militaristic and aggressive” candidate.[92] She has argued that Modi has control over India to a degree unrecognized by most people in the Western world: “He is the system. He has the backing of the media. He has the backing of the army, the courts, a majoritarian popular vote … Every institution has fallen in line.” She has expressed deep despair for the future, calling Modi’s long-term plans for a highly centralized Hindu state “suicidal” for the multicultural subcontinent.[93అని ఈసడించింది .

అవార్డులు రివార్డులు:

అరుంధతి రాయ్ నవల ‘’ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ ధింగ్స్ ‘’కు 1997లో బుకర్ ప్రైజ్ కు సుమారు 30,000 డాలర్లు లభించాయి .ఈ డబ్బును రాయల్టీలను ‘’మనవ హక్కుల పరిరక్షణ ‘’కు ఇచ్చేసింది .1989లో బెస్ట్ స్క్రీన్ ప్లే అవార్డ్ పొందింది .కానీ 2015లో ఇండియాలో పెరుగుతున్న హింసా ప్రవృత్తికి నిరసనగా తన అవార్డ్ వాపసిచ్చేసింది .2002లో లన్నాన్ ఫౌండేషన్ వారి ‘’కల్చరల్ ఫ్రీడం అవార్డ్ ‘’అందుకొన్నది .2003 లో అమెరికాలోని సాన్ ఫ్రాన్సిస్కో లో ‘’గ్లోబల్ ఎక్స్చేంజ్ హ్యూమన్ రైట్స్ అవార్డ్ ‘’ను 2004లో అహింసా సిద్ధాంత వ్యాప్తి చేసినందుకు సిడ్నీ పీస్ అవార్డ్ ను , ‘’నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ టీచర్స్ ఆఫ్ ఇంగ్లీష్ ‘’ ఇచ్చే ‘ఆర్వెల్ అవార్డ్ ‘’ను ,2006లోఆమె రాసిన ‘’ది ఆల్జీబ్రా ఆఫ్ ఇన్ఫినిట్ జస్టిస్ ‘’వ్యాసానికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డ్ ను అందజేసినా ,పెరిగిపోతున్న భారత దేశ పారిశ్రామీకరణం ,కార్మికులపై ఉపేక్ష ,అమెరికా విధానాల అనుసరనలకు నిరసనగా తిరస్కరించింది .2011లో రాయ్ ‘’నార్మన్ మైలర్స్ ప్రైజ్ ‘’ను విశిష్టరచనకు గుర్తింపుగా పొందింది .2014లో టైమ్స్ పత్రిక 100 మంది ప్రపంచ ప్రసిద్ధ విశిష్ట వ్యక్తులలో ఒకరుగా అరుంధతి రాయ్ ని పేర్కొన్నది .

రాయ్ రచనా సర్వస్వం:

1-ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ ధింగ్స్ 2-ది మినిష్ట్రి ఆఫ్అట్మోస్ట్ హాపినెస్ అనే నవలలు రాసింది రాయ్ .నాన్ ఫిక్షన్ గా –ది ఎండ్ ఆఫ్ హాపినెస్ ,దికాస్ట్ ఆఫ్ లివింగ్ ,దిగ్రేట్ కామన్ గుడ్ ,దిఆల్జీబ్రా ఆఫ్ ఇంఫినిట్ జస్టిస్ ,పవర్ పాలిటిక్స్ ,వార్ టాక్ యాన్ ఆర్డినరి పర్సన్స్ గైడ్ ఫర్ ఎంపైర్ ,ఫీల్డ్ నోట్స్ ఆన్ డెమోక్రసీ ,కాశ్మీర్ ఎ కేస్ ఫర్ ఫ్రీడం ,కేపిటలిజం ఎ ఘోస్ట్ స్టోరీ ,ఎ డిబేట్ బిట్వీన్ అంబేద్కర్ అండ్ గాంధి ఎ సెడిషస్,హార్ట్ –నాన్ ఫిక్షన్ కలెక్షన్ ,ఆజాది ,ఫ్రీడం ఫాసిజం అండ్ ఫిక్షన్ వంటి 20రచనలు.

-గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

వ్యాసాలుPermalink

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

(కీబోర్డు మ్యాపింగ్ చూపించండి తొలగించండి)


a

aa

i

ee

u

oo

R

Ru

~l

~lu

e

E

ai

o

O

au
అం
M
అః
@H
అఁ
@M

@2

k

kh

g

gh

~m

ch

Ch

j

jh

~n

T

Th

D

Dh

N

t

th

d

dh

n

p

ph

b

bh

m

y

r

l

v
 

S

sh

s
   
h

L
క్ష
ksh

~r
 

తెలుగులో వ్యాఖ్యలు రాయగలిగే సౌకర్యం ఈమాట సౌజన్యంతో